با بررسى روشهاى مبارزاتى حضرت زهرا (س) و مورد ارزیابى قرار دادن استدلالها و براهین آن بزرگ زن جهانیان ، که همواره در طرح حماسه غدیر مى کوشید و در نهان و آشکار و در سخنرانیهاى عمومى و پاسخهاى انفرادى همه جا تلاش مى کرد تا: حماسه غدیر را بشناساند اهداف غدیرخم را به رخ بکشد حماسه غدیر را جاودانه سازد و با خطبه معروف رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) در غدیرخم ، بحث و مناظره نماید پیام غدیرخم را براى اتمام حجت بکار گیرد هر خواننده اى را وامى دارد تا بپرسد که :
غدیرخم چه ویژگیهایى دارد که آنهمه توجه حضرت زهرا سلام الله علیها را بخود جلب کرده است؟ اهداف غدیرخم چیست؟ و رسالت آن کدام است ؟ و بار تبلیغاتى آن چگونه است؟ و چرا با زنده ساختن «حماسه غدیر» مى توان ، همه گمراهان را هدایت کرد و عذرها و بهانه ها را مردود دانست و راه حق و هدایت را شناخت ؟

در اینجا به مهمترین ویژگی های غدیر خم اشاره مى شود:

1 -اجتماعى بى همانند:
یکى از ویژگیهاى ((حماسه غدیر))، اعلام امامت حضرت امیرالمؤ منین (علیه السلام ) در اجتماعى بى مانند بود که نه درگذشته چنان جمعیتى با جاذبه هاى معنوى گرد آمدند و نه در آینده چنان اجتماع با شکوهى تحقق یافت.
مردمى که در غدیرخم گرد آمدند، و با امام منصوب از طرف خداوند بزرگ بیعت کردند، مردم یک شهر و قبیله ، یک منطقه و ناحیه نبودند، از یک نژاد و قومى گرد نیامدند، بلکه از سراسر بلاد اسلامى با شنیدن خبر شرکت پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) در مراسم حج ، بسوى کعبه و پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) شتافتند.
از شرق و غرب
از شمال و جنوب کشور پهناور اسلامى
از نژادهاى گوناگون
از قومیت ها و ملیت هاى متفاوت
از سیاه و سفید
از سرمایه داران و نیازمندان
از زورمداران و ناتوان ها
از بى سواد و باسواد
از مهاجر و انصار
و از همه جا
و از همه شهرها
و روستاها و بلاد اسلامى (نه تنها مردم مکه و مدینه ) براى مراسم حج گرد آمدند، و سپس در غدیرخم به امر الهى درنگ کردند، و پیام الهى را در ولایت و امامت پس از پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) شنیدند، و با امام خود بیعت کردند، که چنین اجتماعى دیگر هرگز پدید نیامد

2 - فراوانى و انبوه حاضران :
فراوانى و انبوه جمعیت حاجیان در روز غدیرخم که از سراسر بلاد اسلامى گرد آمده بودند یکى دیگر از ویژگیهاى حماسه غدیر است ، و تعداد جمعیت را 90 تا 120 هزار نفر نقل کرده اند، که بهنگام بازگشت به شهر و دیار خویش در روز 18 ذى الحجة الحرام ، در منطقه غدیرخم ، به فرمان الهى گرد آمده و پس از شنیدن پیام رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) با امیرالمؤ منین على (علیه السلام ) بیعت کردند(1).

 3 - تحقق بیعت عمومى و همگانى :
رسول گرامى اسلام (صلى الله علیه و آله و سلم ) از آغازین لحظه هاى بعثت ، و دعوت علنى مردم به اسلام ، ولایت و رهبرى حضرت امیرالمؤ منین على (علیه السلام ) را مطرح ، و تا آخرین لحظه هاى عمر با برکتش (ماجراى حدیث قلم و دوات ) این حقیقت را به روشنى بیان فرموده ، تذکر داد.
و تنها به اعلان و اظهار عقیده و سفارش و وصیت اکتفاء نفرمود، بلکه در انتظار اوامر الهى بود تا افکار عمومى مسلمین جهان را بیدار کند، و آراء مسلمین را در پذیرش امامت و ولایت اهل بیت (علیهم السلام ) هماهنگ نماید که سرانجام در یک رفراندوم عمومى ، و اجتماعى بى همانند، از همه اقشار مسلمین ، بیعت با امام على بن ابیطالب ، تحقق پذیرد، و در آرزوى رسیدن پیک وحى لحظه شمارى مى کرد، که جبرئیل در غدیرخم فرمان الهى را ابلاغ فرمود:
یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک
(اى پیامبر الهى ، آنچه از طرف خدا به سوى تو نازل گردیده ، امروز به همگان ابلاغ کن )⁽²⁾
که از نظر اصول دموکراسى ، و شیوه هاى انسانى انتخابات ، در جهان گذشته تاکنون ، بى نظیر مى باشد زیرا:
رهبران دنیا یا با کودتا قدرت را بدست مى گیرند
و یا با روشهاى دروغین مردم را اغفال مى کنند
و یا هرگز به آراء عمومى مردم توجهى نداشته و ندارند
در سقیفه ، ابابکر با 21 راءى ، ناگهان به خلافت مى رسد، و خود نیز بارها اعتراف کرد که :
خلافت من ناگهانى ((فلتة )) بود
و دومى در گرفتن قدرت ، کارى به آراء و افکار عمومى نداشت
نه شورائى مطرح بود و نه انتخاباتى
نه مراجعه به افکار عمومى مسلمین وجود داشت
و نه حتى مراجعه به آراء مهاجرین و انصار موجود در شهر مدینه
تنها مى گفتند:
با وصیت ابابکر، عمر به خلافت رسید!!
و سومى نیز در یک شوراى شش نفره ، که داماد عمر (عبدالرحمن بن عوف ) حق ابطال یا قبول آراء موجود را داشت ، ((حق وتو)) خلافت را بدست گرفت
حال آنکه غدیرخم تحقق یک حماسه بى همانند، در انتخاب رهبرى بود، زیرا:
1 - نصب الهى دخالت داشت .
2 - پیام رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) روشنگر راه انتخاب کنندگان بود
3 - 120 هزار شرکت کننده از یک شهر و قبیله نبودند، بلکه از سراسر بلاد اسلامى ، و به همه اقشار انسانى تعلق داشتند که به امر پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) با على (علیه السلام ) بیعت کردند.
4 - و بیعت کردن ، و انتخاب رهبرى ، عمومى و آزاد و آشکارا بود.


4 - کیفیت والاى حماسه غدیر
پس از انجام مراسم معنوى حج (نه در یک اجتماع نظامى یا سیاسى )
و در میان انبوه مسلمین سراسر بلاد اسلامى (120 هزار نفر)
درگذرگاه غدیر
بهنگامه پراکنده شدن حجاج یمنى و مصرى و عراقى و شامى و مدنى انگیزه گردهمائى ، دستور رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) و فرمان الهى (نه قدرت طلبى ) بود.
در حضور پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) و با نظارت پیک وحى بود
در آخرین سفر حج پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم )
و آخرین دستورالعملهاى سرنوشت ساز وحى الهى
بدون هرگونه ابهام و اشاره و کنایة
در روز روشن (نه پشت درهاى بسته ، یا باغ اهل سقیفه )
با اعلام عمومى و رسمى (نه کودتا و انحراف افکار عمومى )
و با آگاهاندن مسلمانان (با ایراد خطبه اى گویا که همگان را به احکام الهى و دستورات دینى ، آشنا ساخت ، و زحمات و کوشش هاى رسالت را بیان فرمود، و خیرخواهى خود را نسبت به امت اسلامى تذکر داد، و همگان اعتراف کردند که رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم ) پیامبر دلسوز، مهربان ، نصیحت گر، و عاشق امت است .)
آنگاه فرمان بیعت با امیرالمؤ منین على بن ابیطالب (علیه السلام ) را صادر فرمود، که :
تا غروب آفتاب ، مردان
و تا پاسى از شب گذشته ، زنان مسلمان
با آنحضرت بیعت کردند.

5 - صراحت در گفتار
در روز غدیرخم ، در آن قیامت عظمى ، پیامبر (صلى الله علیه و آله و سلم ) فرمود:
اکنون حضرت جبرئیل بر من نازل شد تا پیام الهى را بهمگان اعلام کنم
پس اعلام کنید:
((رفتگان باز گردند، و آنانکه هنوز نرسیده اند به ما ملحق شوند.))
پس از اجتماع 120 هزار حاجى که از مراسم بازگشته بودند، در آن هواى گرم ، بر روى جهاز شتران بالا رفت ، و پس از حمد و سپاس پروردگار، و تذکر دادن نعمت هاى فراوان الهى ، و یادآورى زحمات و رنج بزرگ دوران رسالت ، و اتمام حجت با انبوه مسلمانان سراسر بلاد اسلامى ، به تشریح و تبیین پیام الهى در امامت على بن ابیطالب (علیه السلام ) و فرزندان او تا قیام قیامت ، پرداخت با کلماتى :
گویا و رسا
فصیح و بلیغ
روشن و آشکار
بى ابهام و کنایه
بى استعاره و اشاره
با زبانى قابل فهم عموم مردم حاضر در صحنه
بى ترس و هراس
و بدون شک و تردید
که پس از آن خطبه گویا و بیان جاودانه و رسا، هیچکس در راه هدایت ، و انتخاب امام برحق ، تردیدى نداشت

6 - گواهى حاضران در صحنه غدیر
مسلمانان جهان از سراسر بلاد اسلامى ، از دور و نزدیک ، در حجة الوداع با پیامبر گرامى اسلام (صلى الله علیه و آله و سلم) در غدیرخم حضور داشتند، و شنیدند و دیدند که به امر الهى ، رسول خدا (صلى الله علیه و آله و سلم) حضرت امیرالمؤ منین على بن ابیطالب (علیه السلام) را، به مقام امامت مسلمین معرفى نمود، و از همه حاضران بیعت گرفت ، و پس از روز عید غدیر و بازگشت حاجیان به شهر و کشور خویش ، این حقیقت جاودانه ، در دلها و تاریخ مسلمین ثبت گردید، که در آن میان 146 نفر از اصحاب و یاران پیامبر گرامى اسلام ، گواهى آنان در کتب تاریخ ثبت شده است .⁽³⁾

7 -  راویان فراوان حدیث غدیر: (514 نفر از قرن اول تاکنون )

برگزیده ای از کتاب:
حماسه غدیر و آشکار شدن توطئه هاى پنهان
نام مؤ لف : محمد دشتى

پاورقی:
___________________________________
1 - سیره نبوى ج 3 ص 3: زینى دحلان
2 - سوره مائده : 67
 3- تعداد 146 نفر از اصحاب پیامبر اسلام (صلى الله علیه و آله و سلم ) که در کتب تاریخ نامشان ثبت شده است و هزاران نفر از اصحاب رسول خدا، از مهاجر و انصار بودند، که گواهى آنان در کتب مدون فیقین نیامده است که تا زنده بودند از گواهان حدیث غدیر به شمار مى آمدند.